xoves, 24 de xuño de 2021

Á lus do candil de Ánxel Fole, recensión de Aitor Vigo Cruz (1º BACH B)

Á lus do candil, publicada por primeira vez en 1953, é a primeira obra de Ánxel Fole. Trátase dunha colección de contos que foi premiada polo Centro Galego de Bos Aires. 

Ánxel Fole, nado en Lugo en 1903, pertence a unha xeración de escritores galegos, como Álvaro Cunqueiro ou  Rafael Dieste, que comezaron a destacar antes da Guerra Civil. Comezou a carreira de Dereito e Filosofía e Letras, pero non a chegou a rematar. Traballou como periodista en El Progreso de Lugo e en El Pueblo Gallego de Vigo. Na II República interveu en Política, militando no Partido Republicano, e máis tarde no Partido Galeguista. Cando rematou a guerra decidiu non exiliarse e se trasladou a Serra do Courel, onde pasou desapercibido. En 1953 volveu a Lugo. Ingresou na Real Academia Galega en 1963 e obtivo a Medalla Castelao en 1984, dous anos antes de morrer. En 1997 dedicóuselle o Día das Letras Galegas.

En Á lus do candil Ánxel Fole recolle as tradición orais da montaña lucense, as costumes e a fala do Courel. Trátase de 15 contos pensados para ser contados a carón do lume nunha fría noite de inverno na montaña. 

No primeiro capítulo o autor sitúa a acción no Courel, nunha torre medieval onde chegan catro fidalgos para cazar, pero unha gran nevada lles obriga a quedarse na torre. Os narradores son o administrador da finca, os fidalgos, mais os criados, que se xuntan a carón do lume pola noite para contar contos de medo, e tamén cómicos.

Ademais de contos, xa no primeiro capítulo, Ánxel Fole nos advirte de que neles recolle a forma de falar das xentes do Courel, e que por ese motivo as verbas se atopan escritas de formas distintas (sexa ou seña, fitar ou ollar...). É por iso que o libro ten un gran valor etnográfico, ao recoller a fala, pero tamén as costumes, condicións de vida, alimentos e a mitoloxía propia daquelas terras de montaña.

Hai contos que tratan de aparecidos, enterradores, lobos que perseguen a homes, ladróns que se esconden en ataúdes para roubar, noites de verán entre amigos que rematan con soños premonitorios, suicidas por mal de amores subidos a árbores, espellos antigos que son portas ao máis alén, homes que ven os seus propios enterros, noivos que falan nun cemiterio e son tomados  por mortos, meigas e tesouros.

Nótase que son contos recollidos das tradicións orais, falan de sitios concretos e das xentes do lugar. Da detalles de como van vestidos, das costumes que teñen, da súa forma de falar, de como son as relacións entre eles, e tamén do que comen e beben. Non son contos inventados, todos falan do que lle pasou a algún coñecido dun deles ou de varios, polo que sempre buscan a complicidade do lector.

É moi importante no libro o compoñente máxico ou sobrenatural, que aparece en case todos os relatos. Tódolos contos rematan cun comentario final do narrador, a modo de consello ou refrán.

Pareceume un libro moi interesante e moi fácil de ler que, ademais, parece que te transporta a outros tempos e a outros lugares: faite sentir que estás a carón dunha lareira durante unha fría noite de inverno, co vento zoando nas fiestras, mentres un lobo ouvea ao lonxe.

21 DÍAS CO GALEGO NAS MOAS, Lydia Sandá Celeiro (1º Bach A)

Esta historia comeza un día no que a profesora de galego nos propuxo como traballo da avaliación falar galego durante 21 días e contar a nosa experiencia. Teño que admitir que ao comezo non pensaba que o fose lograr, de feito os primeiros días só falaba galego na clase porque todos os meus compañeiros estaban a facer o reto tamén e nos resultaba divertido. Mais co paso dos días dinme de conta que o paso do castelán ao galego non resultaba tan complicado, pois xa estaba medianamente afeita a falar galego cos meus avós e outros membros da familia, así que decidín estendelo aos demais ámbitos da miña vida. E foi ese día o que contei como día un para o comezo do reto.

Os primeiros días foron sen dúbida os mellores. Aínda que notaba que o meu galego non era de todo fluído e que incluía bastantes castelanismos, vía que cada vez me resultaba máis natural e que xa me ía acostumando a falar da miña vida cotiá sen ningún problema. Diría que foi a partir do cuarto ou quinto día cando empecei a atopar dificultades, sobre todo na miña casa. Como xa levabamos uns días falando o galego na escola, esa parte leveina ben e xa se converteu nun hábito. Algo parecido sentín cos meus pais, pois para non estar cambiando de lingua todo o rato e acabar falando castrapo, decidiron axudarme no reto e falar galego comigo tamén, o que foi xenial e me axudou moito a non esquecelo por completo.

O problema veu cando non estabamos nunha conversa calmada sobre a nosa vida. Deime conta de que discutir nunha lingua que non é a túa natural é imposible. Nese momento comprendín que o que realmente estaba facendo era traducir as miñas palabras do castelán, e ao ter que pensar e falar ao mesmo tempo, non era capaz de procesar todo e remataba falando castelán. Aquí quero engadir que, ademais de ver que as miñas competencias en galego non eran tan extraordinarias como eu pensaba, entendín que a maior parte das veces falo sen pensar antes o que vou dicir, porque se o fixera si me daría tempo a traducir as cousas e dicir o mesmo pero na outra lingua.

Outro inconveniente a destacar sobre discutir nunha lingua que non é a que adoitas usar, é que a outra persoa non te toma en serio. Na miña experiencia persoal, sempre remataban por dicirme “deixa o reto ese un momento que estamos a falar de algo importante”, e claro, eu pensaba, a caso por falar galego non estou a falar en serio? Agora, despois de reflexionar sobre iso, reparo no que se referían, porque ao dirixirte a outra persoa dunha forma que non é a habitual en ti, pensan que estás máis pendente de falar dese xeito e non do que che din.

Un dos obstáculos máis complicados de superar para min foi a vergoña. Esta sensación apareceu cando comecei a quedar con xente que non era do instituto nin da miña familia, é dicir, que non sabía nada do reto. Cada vez que me atopaba con alguén tiña que explicarlle porque, de súpeto, decidira cambiar ao galego, cousa que me cansou moi rapidamente e que tampouco entendín demasiado porque un día podería decidir falar galego e non tería porque ter unha explicación. Pero esta parte tamén tivo un lado positivo, pois vin que a maior parte da xente, en vez de responder en castelán, falaba tamén en galego como algo moi natural, cousa que non esperaba nun primeiro momento.

A partir das dúas semanas aproximadamente foi cando notei a maior mellora. Xa non atopaba tantos impedimentos pola miña parte e tampouco pola xente do meu redor, o que me permitiu falar máis natural e sentirme máis galego-falante. A maiores notei que non me resultaban xa necesarios eses descansos dunha hora que facía pola noite onde falaba castelán para non forzarme tanto. Incluso vin que xa pensaba a maior parte do tempo en galego, cousa que me sorprendeu moi gratamente pois ata entón eses eran os meus descansos mentais onde me permitía ser castelán-pensante. E este foi tamén o momento no que observei que non me tiña que erguer pola mañá co primeiro pensamento de “reto de galego”, senón que xa o vía como algo propio do meu día.

E finalmente pasaron as tres semanas e con elas o primeiro reto que conseguía cumprir na miña vida. Sentinme orgullosa de min mesma por non deixarme levar polas veces que pensei en deixalo a medias, e tamén porque neses días reflexionei profundamente sobre a capacidade que temos as persoas que nos criamos en dúas linguas diferentes para cambiar dunha a outra e afacernos a usala en todos os ámbitos da nosa vida nun curto período de tempo.

Como conclusión, creo que ser neofalante, aínda que sexa só por 21 días, é algo que todos deberíamos probar. Facendo isto decateime de que a única dificultade que temos nós para falar galego é que a xente do noso redor non o fala, e como proba disto poño a miña propia experiencia, pois practicamente ninguén da clase o usaba no seu día a día, e cando uns decidiron facelo, nos unimos todos sen dubidalo. Penso que esta especie de experimento debería facer reflexionar, especialmente ao ámbito da educación, sobre como se están a ensinar as linguas, pois se o que queremos é igualar o uso do galego ao do castelán e acabar coa diglosia, o que debemos facer é estimular a fala, non o estudo.

Anagnórise de Victoria Moreno, recensión de Iván Couto Pintor (1º Bach A)

Anagnórise é unha novela de amor escrita por María Victoria Moreno,e publicada pola editorial Galaxia no 1988.

María Victoria Moreno,naceu en Cáceres o 1 de Maio do 1939 e morreu en Pontevedra o 22 de Novembro do 2005.

Foi editora,traductora,mestra e escritora de literatura infantil e xuvenil da lingua galega .

Unha das súas obras máis importantes foi ANAGNÓRISE, obra reeditada moitas veces e traducida a varias linguas.

O 17 de Maio de 2018 ,foi a protagonista do día Das Letras Galegas.

Durante a Ditadura franquista non se ensinaba a lingua galega, pero ela adicaba parte das súas clases de literatura española a ensinar a literatura galega.

Xa dende moi nova tiña unha admiración por Galicia e a súa lingua, de aí a entrega absoluta á defensa e promoción do galego.

Foi unha escritora pioneira en escribir obras narrativas para o público infantil e xuvenil.

ANAGNÓRISE foi unha novela incluída na LISTA DE HONOR DA ORGANIZACIÓN INTERNACIONAL PARA O LIBRO XUVENIL no 1990.

É unha novela contada en primeira persoa e mezcla monólogos e diálogos.

Nesta novela conta a historia de Nicolau ,un rapaz de 17 anos ,que agobiado pola situación familiar ,traizón da súa moza e problemas no instituto,decide marchar da casa.

Facendo autostop, recólleo unha muller que vai a Madrid, que terá máis que ver con el do que nunca podería imaxinar Nicolau.

Nesta viaxe de Galicia a Madrid,podemos ver distintos momentos e memorias de Nicolau e a muller(XULIA),que oculta o seu nome ata o final,resultando ser a nai da súa moza Natalia.

Cós seus diálogos naturais podemos ir apreciando a personalidade de cada persoaxe.

Nicolau ten ideas moi machistas que son rebatidas pola muller que o recolle,tendo esta un carácter moi ben definido e forte.

As conversas coa muller fan que Nicolau poida ser consciente de si mesmo,de aí o titulo ANAGNÓRISE,que é o recoñecemento da identidade dun person

axe por outros ou por si mesmo,pasando así da ignorancia ó coñecemento a través de distintas circunstancias ou vivenzas.

En definitiva ,podemos dicir que é unha novela de amor,cun carácter feminista,no que vemos o crecemento persoal do protagonista,no que nun principio podemos ver o carácter dun adolescente e ó final,o crecemento alcanzando a madurez.



Na miña opinión recomendaría este libro porque é unha novela de fácil lectura,unha novela de aventuras e con poucos persoaxes na que podemos apreciar o difícil cambio da infancia á idade adulta,cunha crítica social incluída.





21 DÍAS CO GALEGO NAS MOAS, Iván Couto Pintor (1º Bach A)

21 días falando en galego é un reto no que se pretende que empreguemos a nosa lingua en tódolos ámbitos, non soamente no académico .

Son unha persoa que non falo galego na casa nin tampouco no meu contorno, pero uninme a este reto.

O primeiro día, cando me erguín, empecei falando galego na casa. Tiña que pensar ben o que dicía e algún dos verbos custábame e algunha palabra tamén.

Cando voltei da escola ,fun á casa dos meus avós ,e como nunca falaba galego alí,preguntáronme o porqué de falar galego todo o tempo.

Eles axudáronme, xa que eles están acostumados a falar galego,aínda que non é o normativo.

O segundo día empecei igual na casa.

As veces esquecíaseme falar o galego,pero pronto voltaba a falalo.

Pola tarde fun ao supermercado a mercar, e cando falei o galego,ela contestoume en galego tamén.

Durante os primeiros cinco días en xeral custábame máis falalo galego,as veces esquecíame e outras veces tiña que pensar palabras.

Durante os seguintes cinco días xa me ía custando menos, falalo xa me saía de principio,aínda que había xente que cando eu falaba en galego, eles respondíanme en castelán,e iso facía que ás veces me trabucara.

Os dez últimos días en xeral xa non tiña moito problema en falalo,e incluso cando me falaban castelán, nas tendas ou algún amigo, eu seguía co galego.

Cando eu falaba en galego con xente que non o falaba, había algún que facía por falalo tamén ,e aí eu notaba que non estaban acostumados e pasáballes coma min ó principio.

Un dos últimos días fun a libraría e notaba como algunha xente moza miraba para min, eu púxenme nervioso e custábame un pouco máis falar en galego,e mesturaba algunha palabra.

En xeral ,á xente que nos estamos acostumados a empregar o galego,a forma de expresarnos non é tan doada nin fluída como se falásemos en castelán.

En resumo de todos estes días falando galego,observei que hai máis xente maior que fala en galego, aínda que non é o normativizado.

Nas aldeas o falar en galego non está tan mal visto como nas cidades, aínda que cada vez hai más xente xoven,e organismos públicos que o fala e emprega nos seus escritos.

O futuro do galego está en nós. É a nosa responsabilidade o mantelo no futuro.

Os idiomas sobreviven se os seus falantes deciden usalo,e non soamente na escola.

O galego deberíase falar nun ámbito máis amplo,e debemos falalo sen medo nin vergoña.

Ámote Leo A. Destino Xalundes de Rosa Aneiros, análise da obra de Eva Peña Porto (1º Bach A)

Leo é unha rapaza que decide marchar para coñecer o mundo unha vez remata a súa carreira universitaria. No principio ía a facelo con outros amigos pero estes botáronse atrás algúns meses antes de facelo, de modo que decide viaxar sóa. Sin embargo, a súa nai móstrase reacia a esta idea e a tacha de egoísta por abandonar a súa familia cando están a pasar un momento non moi bo.

Ela ignora as súas advertencias e vai cara Lisboa, a súa primeira parada. Alí a recibe un dos seus amigos no extranxeiro, quen lle ofrece techo durante os días que vai estar en Lisboa.

A súa segunda parada foi Barcelona, onde deuse conta de que en Lisboa gastara máis do previsto, de modo que decide aloxarse nun lugar de baixo costo para poder seguir o viaxe co diñeiro que tiña. Atopou un lugar no que podería dormir por tan só 6 euros pero xunto con 39 persoas máis na misma habitación.

Porén aquela habitación non foi tan mala como pensou, pos estaba formada por xente coma ela. Allí coñeceu a dúas amigas, Ruth e Cía, mentras que choraba polas cousas que lle roubaran e por non saber o que facer coa súa vida. O primeiro lugar que visitio xunto con ese grupo foi a Sagrada Familia.

Leo foi a numerosos sitios con este novo grupo, e acabaron por comprar unos cantos bocadillos e sentar nun banco cunhas boas vistas. Pero Leo non se dera conta de que o banco tiña escrito una frase "Ámote Leo A".

O terceiro destino foi Granada, onde conseguiron quedarse nun albergue que fora tamén de baixo precio, pero de mellos calidade que do de Barcelona.

A primeira noite foi terrible para Leo, pois non daba collido o sono, así que decidiu ler un pouco dun libro que tomou prestado na biblioteca do albergue. A pesar de que era interesante, acabou por pechalo.

O seguinte destino, debido ao sono que tivo aquela noite foi Marrakech, onde a acompañou un dos seus novos amigos, Edmundo, debido a que o resto decidiera facer o camiño de Santiago debido a no ter máis cartos para seguir viaxando.

Edmundo, que viaxaba moito, conseguiu unha estancia gratuita nun pazo de luxo debido a que coñecía a un alto cargo do mesmo. Leo quedou asomada polo lugar despóis de visitar varios monumentos xunto co seu amigo.

En cada cidade, atopaba finalmente unha frase escrita "Ámote Leo A". E cando por fin Leo atopa a primeira pista acerca do seu admirador, é cando a autora poñe punto e final a esta primeira parte de tres.

PERSONAXES:

  • A protagonista é Leo, quen en moitas veces amósase agobiada polo tema da súa familia. Pese a que trata de mostrarse despreocupada e non pensar no tema, varias veces ao longo da historia da o seu punto de vistta sobre cómo está a sentirse respecto a indiferencia da súa familia cara ela, quen acaba de rematar a carreira e non recibe nin un "felicidades" por lograr iso.

  • Andrés, Mayra, Cía e Ruth. Son entes secundarios que aparecen como apoio a protagonista, ademáis que son da súa mesma "cepa", persoas que se veron perxudicadas polas súas familias e saíron en busca de aventuras.

  • Edmundo. É unha das persoas máis cercanas a Leo durante a súa historia. Escoita os seus máis profundos pensamentos durante a estancia en Marrakech e a consola cando o necesita. Convértese sin duda nun dos mellores amigos durante a súa xornada fora da casa.

  • O resto de personaxes teñen ou pocas intervencións ou non teñen un desenvolvemento notable do que falar, polo que son planos e secundarios.

AUTORA: ROSA ANEIROS.

Rosa Aneiros é unha escritora galega nada en 1976 licenciada en ciencias da comunicación. Escribiu esta novela como base da súa experiencia personal nunha das suás viaxes coma periodista.

Ten algúns premios en obras colectivas, literatura xuvenil, e artículos periodísticos, na súa mairoía editados por "Xerais", unha das grandes editoras galegas. Os premios máis destacables son os seguintes:

  • Premio Xerais a la mejor novela en 2009 por Sol de inverno.2​

  • Premio Fervenzas Literarias a la mejor portada para adultos en 2009 por Sol de inverno.

  • Premio Fundación Caixa Galicia al mejor título de literatura juvenil en 2009 por Ás de bolboreta.

  • Premio Fervenzas Literarias al mejor libro juvenil en 2009 por Ás de bolboreta.

  • Premio The White Ravens (Internationale Jugend Bibliothek) en 2010 por Ás de bolboreta.

A día de hoxe segue escribindo con moita ilusión sobre os temas que lle gustan.

OPINIÓN:

Esta novela gustoume moito, a verdade é que moitas veces empatizaba coa protagonista. Téñome sentido así moitas veces, xulgada pola miña familia e tachada de egoísta, pero eu xamás marcharía cara Europa ignorando os problemas internos da miña familia.

O final sobre quen era o anónimo non o cheguei a descubrir posto que a novela está dividida nunha triloxía que non tiven tempo de ler completa así que non puiden saber quen é a persoa que escribía aquela mensaxe tan curiosa.

O final é un tanto aberto (obviamente, posto a que hai dúas partes máis), pero polo xeral desfrutei da miña lectura, algo que non fixera en bastante tempo con calquera libro do instituto.

Análise literaria do poema Pra a Habana de Rosalía de Castro, Ariadna Alcalde Mahía (1º Bach A)

PRA A HABANA! (V) 

Esta composición é a parte V do primeiro poema do Libro V (“Viúdas dos vivos e viúdas dos mortos”) de Follas Novas, o segundo libro de Rosalía de Castro, que foi publicado en 1880, e un dos máis importantes dos publicados durante o Rexurdimento. 

Os poemas que forman Follas Novas móvense nun amplo rexistro que vai dende o intimismo radical ata a denuncia social, desde o costumismo ata a angustia existencial, desde a reflexión relixiosa ata a metapoética. Follas Novas é unha obra máis progresiva e innovadora que Cantares Gallegos, feito que se reflicte na forma e nos recursos retóricos empregados. 

En canto á métrica atopamos novas formas moito máis atrevidas, que delatan a pegada do Romanticismo e das correntes poéticas contemporáneas. En canto aos recursos retóricos cómpre facer mención do complexo sistema simbólico, apenas esbozado en Cantares, que agora aparece de forma plenamente desenvolvida (o cravo, a negra sombra, os tristes, a noite...). 

Os 136 poemas que compoñen esta obra aparecen organizados en cinco apartados: “Vaguedás”, “Do íntimo”, “Varia”, “Da terra” e “As viúdas d’os vivos e as viúdas d’os mortos”. Este poema forma parte do último apartado no que os temas desenvolvidos son de natureza social, costumista e predomina a obxectividade (denuncia das inxustizas, solidariedade...). 

O tema central do poema é a desolación de Galiza polo abandono dos seus habitantes (“Galicia, sin homes quedas que te poidan traballar”, versos 3-4). Trátase o tema da emigración desde a perspectiva dos que quedan na Galiza. 

Podemos dividir o poema en dúas partes: a primeira serían os catro primeiros versos onde se fai referencia aos homes que marchan de Galicia, e a segunda na que se describe o que lle queda á terra despois da emigración dos seus habitantes. No poema observamos diferentes recursos estilísticos que Rosalía emprega para resaltar o que quere transmitir. Temos a repetición de palabras no mesmo verso para intensificar a acción no verso 1 (“Este vaise i aquel vaise,”) e no 2 (“e todos, todos se van”), polisíndeto nos versos 6,7 e 8 facendo deste modo unha enumeración do que queda en Galicia tras a emigración. Hai un hipérbato no verso 3 (“Galicia, sin homes quedas”) coa finalidade de destacar o substantivo homes que se antepón ao verbo e a idea central de soidade. Podemos concluír que é un poema da corrente do Romanticismo pola mostra de sentimentos cara a terra, neste caso Galicia e a nostalxia. 


Análise literaria do Negra sombra de Rosalía de Castro, Olga Fernández Marta (1º Bach A)

LITERATURA NAS RÚAS DA CORUÑA, Sara Sanz Fonta (1º Bach A)

A ASTROLOXIA, Paula Méndez e Irene Quintela, 4º ESO A

21 DÍAS CO GALEGO NAS MOAS, Ariadna Alcalde Mahía (1º Bach A)

HISTORIO DO ÉUSCARO, Aitor Vigo Cruz (1º Bach B)

Fodemos? de Bel Olid, recensión literaria de Olga Fernández Marta (1º Bach A)

21 DÍAS CO GALEGO NAS MOAS, Olga Fernández Marta (1º Bach A)

21 DÍAS CO GALEGO NOAS MOAS, Mateo Negreira Racedo (1º Bach A)

21 DÍAS CO GALEGO NAS MOAS, Ana Isabel Díaz López (1º Bach A)

Anagnórise de Victoria Moreno, recensión literaria de Lydia Sandá Celeiro (1º Bach A)

venres, 21 de maio de 2021

Carrusel de Berta Dávila, recensión literaria de Sara Sanz Fonta (1º BACH A)

Faláranme deste libro coma unha obra un tanto dura respecto ao contido, pero que adoita gustar a xente que, coma min, somos apaixonados da poesía, aínda que estea escrita en prosa. E dende logo cumpriu con todas as miñas expectativas, devoreino nunha soa tarde.

Na súa superficie o libro trata das vivencias dunha rapaza. Comeza presentándonos a protagonista, unha escritora bastante nova que padece neurose e que se atopa nun bloqueo creativo, perdendo o tempo diante do ordenador, tentando que as verbas saian dela dalgunha maneira. A medida que o libro avanza observamos como esta nos vai introducindo no seu propio relato autobiográfico, no que nos conduce por diferentes pasaxes e experiencias da súa vida, na súa maioría situacións algo amargas e difíciles. Ademais, cabe destacar a importancia que adquiren as personaxes e a descrición de imaxes e sucesos, sobre todo neste tipo de novelas nas que a historia non se rexe por un formato cronolóxico, nin pola clásica orde de presentación-nó-desenlace, senón que se busca afondar na psicoloxía da protagonista e darnos a coñecer aspectos dela durante o transcurso da obra. O libro contén unha estrutura complexa por ese mesmo motivo, polo que a principal constante deste son as personaxes.

Respecto á protagonista, ocorre un fenómeno que, ao meu parecer, é moi curioso. Berta Dávila consegue traspasar os límites da ficción, sacar a protagonista fóra do libro. Ao tratarse dunha novela autobiográfica que unha escritora ficticia está creando como forma de facer fronte a ese parón creativo, desdobra esta personaxe en dúas, por unha banda a escritora que narra as súas vivencias no libro e por outra a suposta personalidade externa á novela, insinuando ao lector que a protagonista existe, escribiu estas páxinas, viviu realmente os sucesos que está a narrar. Achega a sensación de que autor e narrador son a mesma persoa, dentro dun mesmo marco de ficción controlado pola escritora real, Berta Dávila. Ademais creo que é importante destacar que, malia que durante toda a obra imos coñecendo pinceladas da mente da protagonista, nunca se menciona o seu nome, restándolle importancia a aspectos tan triviais coma un simple nome e introducindo máis referencias cara a súa personalidade. Supoño tamén que o que a autora pretende expresar con isto é que as persoas non somos unhas cantas letras nun DNI, somos historias, matices e recordos.

Por outra parte, é interesante como a autora trata as personaxes secundarias. O que máis importancia adquire é o seu tío Carlos co cal a protagonista sente unha gran conexión, xa que este tamén padeceu neurose, aínda que con episodios máis severos que ao final o conducen á morte. O falecemento desta personaxe menciónase no primeiro capítulo e nos últimos e dalgunha maneira achega un sentido de unidade ou unha estrutura circular. Outra personaxe que tamén destaca pola súa importancia é a súa mellor amiga Natalia coa que comparte moitas experiencias ao longo da súa vida e da que coñecemos trazos da súa personalidade, como a súa afección aos crebacabezas ou que adoita fuxir das cousas que lle magoan. Esta tamén falece a causa dun tumor na cabeza, cara ao final da obra. Por último outra das personaxes que é importante sinalar na análise da obra é a súa avoa Úrsula, da cal só sabemos que tiña depresión e tamén falece. Decátome de que os personaxes que máis importancia teñen no desenvolvemento da novela son aquelas que xa non están, desta forma a protagonista quere preservalos mediante as palabras, “escribir unha novela sobre mortos” como lle di o seu tío Carlos.

O resto das personaxes son meramente simbólicas, non se menciona o seu nome e apenas lemos un bosquexo da súa personalidade. Por unha parte fala dos seus pais, da súa parella a cal simplemente menciona para poñer en contexto unha serie de imaxes que describe nalgún capítulo; e o seu fillo, o que ten máis importancia xa que ela sufrira un aborto o cal é o detonante dunha serie de episodios neuróticos que sofre despois. Para ela criar a un rapaz tras ter un aborto supón deixar atrás un trauma, pechar unha ferida.

Cada capítulo trata dun episodio diferente da vida da protagonista, incluso moitas veces mestúranse elementos ou recordos do presente con outros do pasado, absorbéndonos completamente na lectura.

Atopándose no presente, alude a recordos que ten co seu pai, a súa familia, o seu tío Carlos, ou a súa mellor amiga Natalia conformando unha visión confusa do tempo e do espazo. A autora rompe completamente coa orde cronolóxica sumíndonos nunha sucesión continuada de prolepses e analepses, pontes entre os seus recordos que nos debuxan unha idea da complexidade da súa mente.

Respecto ao espazo, é itinerante e cambiante. Principalmente a historia desenvolvese en Galicia, e tamén aparece a cidade de Lisboa varias veces. O espazo só cobra importancia cando funciona como engadido á descrición psicolóxica.

Sobre o estilo cabe destacar que se trata dunha novela breve, pero que inclúe unha linguaxe moi poética e emprega metáforas continuamente. Por exemplo, unha comparación moi recorrente é a que se establece entre as persoas e os números primos ou perfectos, ademais de que inclúe diversos termos matemáticos nun contexto poético xa que o seu tío Carlos era un apaixonado desta disciplina.

Por último, a propósito do tema, a novela trata principalmente das enfermidades mentais, en concreto busca introducirnos na mente dunha persoa que padece neurose, a cal caracterízase por unha sensación inexplicable de angustia, sentimentos intensos de culpabilidade ou inferioridade, e comportamentos compulsivos; entre moitos outros síntomas. Esta enfermidade mental, como case todas, ten diferentes graos e tipos como vese reflectido na propia novela. A familia da protagonista representa, por un lado o mundo das doenzas mentais en si mesmo e por outro o estigma que hai ante estas. As personaxes de Carlos e Úrsula representan a neurose no seu máximo grao e a depresión, respectivamente. Desta forma a escritora plasma diferentes tipos de particularidades neurolóxicas. Por outra parte os seus pais ou outros familiares que menciona superficialmente representan o tabú e o rexeitamento cara estas, xa que intentan facer como que descoñecen a realidade de enfermos mentais destes tres personaxes e camuflan as súas idas ao psiquiatra con eufemismos.

Porén, a autora decide non revelar a enfermidade da protagonista ata a metade da obra, aínda que si a insinúa ou suxire. Desta maneira, ao mesmo tempo que mantén a intriga consegue que a nosa visión da personaxe principal non se vexa mermada ou modificada ao saber da súa neurose, xa que habitualmente tendemos a xulgar aos enfermos mentais, poñerlle o nome da súa enfermidade e non ver que son persoas máis aló das súas doenzas, entender que malia que a súa enfermidade é un compoñente da súa personalidade, a súa forma de ser e actuar non depende soamente dela.

Na miña opinión, esta é unha novela que paga a pena ler. A maneira tan particular na que está escrita é como se estiveses lendo poesía en prosa e ao mesmo tempo condúceche polo universo mental dunha persoa cunha forma moi singular de percibir a realidade e os seus propios recordos, ao marxe da súa neurose. É unha novela curta, pero eu creo que a súa brevidade axústase perfectamente aos seus contidos e ao seu uso da linguaxe.

Berta Dávila demostra nesta lectura a súa madurez e o seu dominio da lírica, incluso nunha novela. Trátase dunha muller que aos seus 33 anos xa acadou varios premios, en concreto dous por esta novela. Ademais cultivou tanto novela como poesía. Sen dúbida augúrolle unha gran proxección a nivel nacional!

Berta Dávila invítanos a subirnos con ela ao carrusel, a mergullarnos nos recordos difusos desta embriagadora escritora, a dar voltas e voltas na súa memoria, perdendo a noción do tempo, do espazo e da cordura.

martes, 16 de marzo de 2021

A memoria da choiva de Pedro Feijoo, Uxía Mosconi Lew (1º Bach C)

Esta é unha novela encadrada no xénero literario de novela negra, escrita en galego, aínda non traducida ao castelán, cunha extensión de 469 páxinas e publicada no outubro de 2013 por Edicións Xerais.

Centrándose como referencia en todo momento na figura de Rosalía de Castro, onde os lugares collen unha especial importancia.

Pedro Feijoo naceu en Vigo en 1975, licenciado en Filoloxía Galega na facultade de Santiago. Ao longo dos últimos anos exerceu profesionalmente como compositor e produtor. Coa súa primeira novela, Los hijos del mar.

RECESIÓNS CRÍTICAS

“Pedro Feijoo non se limita só á creación dun texto, nin a fórxaa dun autor. O seu obxectivo é a creación dun público, e a fórmula funciona porque debuxa os feitos, os lugares e, sobre todo, os personaxes con ironía.”

Suso de Toro, ProTexta

“Estamos ante unha obra de lectura moi recomendable para todos os amantes da novela negra, de intriga e de acción. Unha novela que nos chega da man dun autor galego, vigués, que se sitúa co seu novo libro nos primeiros postos dos grandes NOMES da literatura en galego. Moi, moi recomendable.”
 
“Se algo lle sobra a “A memoria da choiva” é capacidade por milleiros para entreter ao lector que proporcionan as 469 páxinas de thriller literario con todos os ingredientes imprescindibles do xénero."

Armando Requeixo, Faro da Cultura de Faro de Vigo

TRAMA

Esta novela trata principalmente na investigación dunha serie de asasinatos relacionados con Rosalía de Castro na Compostela dos nosos días, facendo fincapé no seu lado escuro, datos descoñecidos da biografía dela.

O primeiro foi o de Xosé Carneiro, un coñecido psicanalista e colabolador televisivo, ao que atopou a súa paciente co peito aberto e unha peza de ferro estacada no corazón. Isto sorprendeu a Aquiles Vega, quen estaba ao tanto da investigación xunto co seu compañeiro Andrés.

Aquiles exercía de xornalista ata que o botaron do xornal o País tras a publicación en Twitter dunhas declaracións exclusivas de Mariano Rajoy.

Pola outra banda, o seu amigo Andrés era policía, e chamouno para que lle axudase co caso da Rúa República do Salvador.

Ao día seguinte aparece morta; Penélope Santalla, tamén co tronco e o abdome aberto. Ela tamén estaba relacionada estreitamente coa autora.

O asasino deixa en ambas vítimas uns versos que, grazas a Xoaquina, Aquiles decátase de que son de Rosalía e os homicidios comezan a cobrar sentido, tendo un posible móbil, seguindo a pista dos versos e os correos que lle chegan a Sofía, profesora de literatura encargada da exposición do aniversario dos 150 anos de cantares gallegos.

Seguindo o fío, cada sospeitoso que tiñan aparecía morto, quedando sen respostas e aínda máis dúbidas acerca do verdadeiro culpable.

PERSONAXES

Principais

Aquiles Vega, xornalista convertido en investigador

Sofía Deneb, profesora de literatura que axuda na investigación grazas aos seus coñecementos sobre Rosalía

Tino, Xacobe Adriano, o conserxe e asasino

Secundarios:

-Andrés Casaperda: investigador policial, quen chama a Aquiles para pedirlle a súa opinión acerca do caso.

-Xoaquina: coidadora da nai de Aquiles. Grazas a ela relacionáronse os versos atopados nas escenas do crímen sendo pertencentes aos das obras de Rosalía de Castro.

-Xosé Carneiro, Penélope Santalla, Diego Castro e Ariel Pan: vítimas



 

luns, 15 de marzo de 2021

Aire negro de Agustín Fernández Paz, Manuel Rodríguez Suárez (1º Bach C)

Victor Moldés é un psiquiatra que comeza a traballar nunha prestixiosa clínica Beira Verde. A súa primeira paciente é Laura Novo, unha escritora e xornalista coa memoria borrada que pasa as horas do día escribindo compulsivamente o seu nome. Agárrase a el coma se fose o único remanente dalgún naufraxio emocional. A través dunha terapia innovadora, o doutor quere que a paciente abandone a prisión interior e comece a lembrar o seu pasado.

O doutor conseguirá que Laura lembre todo o que lle pasou nos meses 
anteriores, cando unha sombra escura parecía ameazar a súa vida. Pero 
Victor non podía imaxinar  que estaban abrindo a porta. Debaixo da superficie tranquilizadora da vida, 
os terrores máis profundos agardan a ocasión adecuada para destruírnos.

Pareceume un libro moi doado de ler. Aínda que ao comezo da historia é verdade 
que non chama moito a atención, a medida que vas entrando no nó da historia éntranche
 ganas de seguir lendo e non parar. 

Para o meu gusto faría un final distinto, pois para min está pouco elaborado para como está a historia. En lugar dun final aberto pois acabar cunha historia paralela a principal, que lle daría un toque de maior complexidade para o meu punto de ver.

mércores, 10 de marzo de 2021

A praia dos afogados de Domingo Villar, Mari Luz Pose Reinoso (1º Bacharelato C)

Entrevista a Yolanda Castaño, Laura Neira Moroño (1º Bacharelato C)

 

Scórpio de Ricardo Carvalho Calero, Darío Francos Rial (1º Bacharelato B)

Scórpio é unha novela do autor Ricardo Carvalho Calero, homenaxeado no Día das Letras Galegas o ano pasado.

Ricardo, orixinario de Ferrol (1910-1990) licenciouse na Universidade de Santiago para, máis adiante, formar parte do movemento galeguista. Polos seus ideais separatistas condenóuselle a 12 anos de cárcere, aínda que non cumpriu toda a súa condena.

Tamén formou parte da Real Academia Galega dende o ano 1958.

Scórpio redactouse en 1987, nos últimos anos de vida do autor. Esta novela sitúase cronoloxicamente durante a etapa da derrota da II República, que dará lugar á Guerra Civil.

Scórpio, o protagonista, pódese considerar como a “figura do Don Juan” pola súa maña na seducción das distintas mulleres da historia. Tamén se lle atribúe un certo carácter autobiográfico por algunhas narracións que fan referencia á vida do propio autor.

A estrutura do libro seméllase moito ás das novelas epistolares, xa que está composta por multitude de pequenos capítulos narrados por diferentes personaxes, o que aporta diferentes puntos de vista.

O argumento de Scórpio (sen spoilers):

Rafael, alcumado Scórpio polo seu signo do zodíaco, é adoptado por unha familia adiñeirada, veciña del, tras a morte da súa nai.

Co paso do tempo, tras rematar a súa carreira xunto co seu amigo “Sagitário”, ou Jorge, a trama chega ata un dos temas principais, o namoramento de Scórpio, o nacemento do seu fillo… que se desenvolverá durante a guerra, o que o incomunicará coa súa familia ata o seu regreso, e a aparición de Salgueiro, personaxe polo cal descubriremos a desaparición de Rafael tras un bombardeo.

Opinión persoal: sinceramente, o libro resultoume bastante complexo (xa que o libro redactouse en galego reintegrado, que é bastante similar ao portugués) e que ao comezo non acaba de comprender que, os nomes dos capítulos eran os distintos narradores. Ainda así, una vez te afás ao galego reintegrado, non a considero imposible. A trama tampouco me resultou tan sinxela como pensaba polos cambios de narrador, polo que considero que esta non é unha novela para todo o mundo xa que pode chegar a resultar pesada para os lectores pouco habituados a estas historias.

Booktuber de Resistencia de Rosa Aneiros, Águeda Millán Pena (1º Bacharelato A)

 

martes, 2 de marzo de 2021

A cámara de sangue e outros relatos, recensión de Daniel Seara Cortés (4º ESO A)

Este libro de Ángela Carter é un conxunto de 9 novelas curtas e a principal, chamada A cámara do sangue. Algúns dos relatos están inspirados en contos populares como a bela e a besta, o gato con botas… ao que se lles aplica un toque fantástico ou de retranca. O libro ten un total de 240 páxinas pero ao estar distribuído en distintos relatos faise máis ameno ou podes distribuílo á hora da lectura de mellor xeito.

O relato principal fala dunha moza de 17 anos que casa cun marqués, ela está parcialmente obrigada, xa que o motivo do seu casamento non é moral, se non económico. O marqués é un home ocupado con asuntos que atender e, cando vai nunha viaxe por negocios a moza decide investigar a mansión na que viven máis a fondo. Alí descobre unha pequena caseta moi vella e malcoidada, nela averigua a verdade do marqués. Por razóns obvias omitirei esta parte e os sucesos que ocorrerán despois da resolución da muller para permitir ao lector deleitarse máis coa novela. Por non resumir as outras 9 novelas direivos máis ou menos o xénero e a temática xeral; é moi abudante o uso de personificacións nos relatos, xa que se pode apreciar a cualidade de poder falar nos animais dos relatos. A trama principal é o amor ou está indirectamente relacionado con el. Todos teñen unha parte de fantasía e misterio que achega ao lector a interesarse polo final do relato. Ademais, como xa comentei con anterioridade, algúns deles teñen un toque divertido, xa que remodelan contos como “A carapuchiña vermella” dándolles un toque humorístico e facendo que perda un pouco o sentido da historia.

Este foi o libro máis popular e recoñecido de Ángela Carter. Dende o meu punto de vista, este libro é moi peculiar, non só pola división en dez relatos na que está formado, senón que tamén chama moito a atención o seu contido. Parecenme historias moi innovadoras e creativas, cunha temática pouco utilizada, a verdade é que o libro gustoume por momentos, un determinado número de novelas eran extremadamente entretidas, como foron “A cámara do sangue”, “O gato con botas”, “Lobisalbo”, entre outros. Por desgraza, para o meu gusto, outra serie de relatos non captaron tanto a miña atención.

En defensa do libro hei dicir que isto é maioritariamente bo xa que en caso de que un relato non atraia a atención do lector quedarían outros 9 cun espazo, tema, personaxes e historia completamente diferentes.

Recomendaría este libro a todo aquel ao que lle guste pasar un bo anaco imaxinando historias fantásticas, sendo atraído pola linguaxe e cultura da autora e queira poder ver os contos míticos que se lían de pequeno cun toque máis adulto, cómico e remodelado.


O neno do pixama de raias de John Boyne, recensión de Saray Cañás (1º Bach C)

John Boyne é un escritor irlandés nacido en Dublín o 30 de Abril do 1971. É un dos escritores máis importantes da actualidade. Dirixiu a súa obra tanto para mozos como para adultos.

Debutou como novelista con El ladrón del tiempo e a novela que lle concedeu a fama internacional foi O neno do pixama de raias traducida a máis de corenta idiomas e da que se venderon cinco millóns de exemplares. Foi gañadora de dous Irish Book Awards e finalista do British Book Award, foi levada ao cine no 2008.

Tamén escribiu numerosas obras como El ladrón de tiempo, El secreto de Gaudlin Hall, En el corazón del bosque.

Esta novela está ambientada na Alemaña nazi, no campo de concentración máis coñecido durante a 2º Guerra Mundial, o de Auschwirtz. Nunha época de represión contra os xudeus.

É a historia dun neno de nove anos chamado Bruno que descoñece o significado do Holocausto á caída da Alemania nazi no 1945. Non entende todo o que pasa ao seu redor no campo de concentración de Auschwitz.

O único que sabe é que o seu pai ascendeu no seu traballo e por iso teñen que mudar de casa. O que non sabe é que o seu pai é comandante nun centro de concentración.

Unha tarde explorando pola zona coñece a Shmul, que é un neno que esta ao outro lado da aramada no centro de concentración. Viste un pixama de raias como todos os que alí habitan. Entre eles fan unha gran amizade e Bruno fai todo o posible para colarse pola alambrada para poder axudalo, sen pensar nas consecuencias.

Bruno, o neno de nove anos que é o protagonista da historia. Era moi inocente pero tamén moi intrépido e curioso.

Shmuel: é un neno xudeu de nove anos que está no centro de concentración e co que Bruno enlaza unha gran amizade. Ao contrario de Bruno non era nada inocente e sabía moi ben o que lle podía pasar.

A min este libro encantoume e xa o collín porque xa sabía que me ía gustar debido a que me interesa moito ler sobre este tipo de temas dos xudeus e das guerras. De feito un dos meus libros favoritos é o de Ana Frank e ata fun visitar a súa casa en Amsterdam hai poucos anos. Gústanme tanto porque me dan moita pena todas as penurias que tiveron que pasar e tanto sufrimento xunto. E ao lelo como que vives moi de cerca os sentimentos que vai tendo cada personaxe e por todo o que teñen que pasar nesa historia, ademais a maioría desas cousas pasaron na realidade non hai tantos anos e claro chegas a pensar que che puidera pasar a ti ou a túa familia e como que che chama máis a atención lelo de feito a min engánchanme demasiado e cada capítulo que vai pasando danme moita máis intriga.

Á lus do candil de Ánxel Fole, recensión de Aitor Vigo Cruz (1º BACH B)

Á lus do candil, publicada por primeira vez en 1953, é a primeira obra de Ánxel Fole. Trátase dunha colección de contos que foi premiada pol...